جمع گردد ، معنايش آن است كه قوّهء بودنِ لحظهء بعدى با فعليتِ بودنِ آن جمع گردد كه اين محال است ؛ زيرا فعليت يك چيز با قوّه بودنش جمع نمىگردد . اقسام متصل قار متن والقارّ ينقسم إلى الجسم التعليميّ . . . وجوده في مباحث القوّة والفعل . ترجمه متصل قار تقسيم مىشود به جسم تعليمى « 1 » و آن عبارت است از چيزى كه قبول انقسام در جهات سه گانه طول ، عرض ، عمق نمايد ؛ و به سطح و آن چيزى است كه قبول انقسام در دو جهت طول و عرض نمايد ؛ و به خط كه قبول انقسام در يك جهت مىنمايد . كمّ منفصل كه همان عدد هست ضرورتاً در خارج ، موجود است . و كم متصل غير قار كه همان زمان است ، اثبات وجود آن به زودى در مباحث قوّه و فعل « 2 » خواهد آمد . شرح كمّ متصل قار در جسم تعليمى ، سطح و خط خلاصه مىگردد . جسم تعليمى تعيّن مقدارى جسم طبيعى در جهات سه‌گانه طول ، عرض و عمق هست . جسم از آن جهت كه امكان فرض خطوط ثلاثه در آن مىرود جسم طبيعى است . اما بيان محدوديت جسم ، از نظر مقدار در جهت طول ، عرض و عمق چيزى است كه نام آن را جسم تعليمى مىگذاريم . فى المثل يك كتاب را در نظر مىگيريم كه سىسانتىمتر طول و بيست سانتىمتر عرض و سه سانتيمتر عمق دارد . اين « سى » و « بيست » و « سه » سانتىمتر تعيّن مقدارى اين جسم است و ما آن را جسم تعليمى مىگوييم .

--> ( 1 ) . « وإنّما سُمّي تعليميّاً لأنّه المبحوث عنه في العلوم التعليميّة أي الرياضيّة . » شرح حكمة العين ، ص 270 ( 2 ) . فصل يازدهم از مرحلهء نهم